Een meerstammige monumentale es op de basaltstenen dam langs het Keteldiep, is de laatste boom voordat IJssel uitmondt in het Ketelmeer. De boom krijgt de naam Keteldiep-kanjer.
Door Wim Eikelboom
Op oude kaarten lijkt het alsof de IJssel uitgroeit als snavel van een grutto. De rivier eindigt in een spitse rechtlijnige uitloper in het stroomgebied van het IJsselmeer, het meer dat de naam dankt aan de IJssel.
Verhaal gaat verder onder de afbeelding
De ‘snavel’ bestaat in werkelijkheid uit twee strekdammen die in 1826 zijn aangelegd om de bevaarbaarheid van de riviermonding te verbeteren. De strekdammen zijn bijna 3,5 kilometer lang. Het is één van de twee mondingen van de IJssel. Voorheen liep over deze strekdam een jaagpad, waarover paarden vrachtschepen voorttrokken als de wind stil viel.
Verhaal gaat verder onder de foto
Het jaagpad is verdwenen. De strekdam bestaat nu uit basaltstenen. Het is te bewandelen tot halverwege. Daar staat eenzaam een oude boom. Het is een vierstammige es (Fraxinus excelsior). De boom is in het verleden kennelijk gesnoeid, maar daarna opnieuw uitgelopen. Dat maakt het moeilijk om de precieze leeftijd van de es te schatten. Ik houd het op circa 80 tot 100 jaar.
Verhaal gaat verder onder de foto
Keteldiep-kanjer
De boom heeft een respectabele leeftijd bereikt op deze onbarmhartige plek waar het vrijwel altijd waait en waar de het landschap open is. Daarom breng ik graag een eerbetoon aan de laatste boom van de IJssel, die ik doop tot de Keteldiep-kanjer.
Levensboom
De es is een inheemse boom die houdt van vruchtbare bodems die vochtig of kalkrijk zijn. Ook heeft de es een voorliefde voor stromend water. De es is echt een soort van ooibossen in het rivierengebied en beekbegeleidende bossen.
Onze verre voorvaderen kozen de es als levensboom, de Yggdrasil De boom kan heel oud en dik worden en weet drie niveaus van het leven te symboliseren: de stam (midgaard), kruin (asgaard) en wortels (helheim). Het beeld van de levensboom is vandaag de dag nog te zien boven de voordeur van oude boerderijen, zoals op deze afbeelding uit Rouveen:
