De eerste waterbuffelboerderij langs de IJssel is Keizersrande in Deventer. Hier hebben MRIJ-koeien plaatsgemaakt voor Aziatische karbouwen.
Door Wim Eikelboom/Rivierverhalen
Boerderij Keizersrande – gebouwd op een hoogwaterbestendige plek in de uiterwaarden – is eigendom van Stichting IJssellandschap.
Boerin Annette Harbers voerde hier dertien jaar een biologisch-dynamische melkveehouderij met zo’n zeventig maas-, rijn- en ijsselkoeien, een ras dat vanouds thuishoort langs de IJssel. Harbers stopte eind 2022 en ging aan de slag als directeur van de Warmonderhof, een leer-, woon- en werkgemeenschap voor biodynamische landbouw in de Flevopolder.
Verhaal gaat verder onder de foto
Boer’n Buffel
Een jong echtpaar uit Noord-Holland is nieuwe pachter: Emma en Olivier van Boer’n Buffel . ‘Boeren met onze buffels op zo’n prachtige plek is voor ons een droom die uitkomt. Met circa 190 hectare biodynamische natuurgrond, akker en open water was voor ons de keuze snel gemaakt. Wij zullen omschakelen naar een biodynamische bedrijfsvoering en dat maakt ons dan de allereerste waterbuffelboer in Nederland die naast een biologische certificering ook een Demeter keurmerk heeft.’
Verhaal gaat verder onder de foto
Fosfaatrechten
De buffels worden gehouden voor melk en voor vlees. Voordeel boven MRIJ-koeien is dat waterbuffels vrijgesteld zijn van fosfaatrechten. Ze stoten minder stikstof uit dan melkkoeien, omdat deze dieren minder urine en mest produceren. Ook kunnen waterbuffels veel ouder worden dan een gemiddelde melkkoe: wel 25 jaar.
Verhaal gaat verder onder de foto
Het gaat hier om aziatische buffels, bekend als karbouwen. Het is een gedomesticeerde ondersoort van de wilde waterbuffel. Deze buffels kunnen uitstekend omgaan met zowel droogte als nattigheid, dus ze passen uitstekend in uiterwaarden met wisselende waterstanden.
Verhaal gaat verder onder de foto
Publiekstrekker
De bedoeling is dat de buffelboerderij Keizersrande ook een publiekstrekker wordt, want waterbuffels zijn goedmoedige, vriendelijke en bezienswaardige beesten. Stichting IJssellandschap wil met Natuurderij Keizersrande de verbinding leggen tussen natuur, landbouw, ecologie, economie en recreatie. ‘We hebben er alle vertrouwen in dat deze ondernemers met hun buffels én de natuurwaarden van het gebied een prachtig bedrijf neerzetten, met toegevoegde waarde voor mens, dier en natuur’, zegt Judith Snepvangers, directeur van IJssellandschap.
Dit zijn de plekken waar stichting IJssellandschap eigendommen heeft in de omgeving van Deventer:
De buffelboerderij langs de IJssel start in februari met vleesverkoop en in de loop van 2024 breidt het uit tot het melken van de buffels. Buffelmelk heeft een hoog vetgehalte. Gestremde melk van buffels is de traditionele grondstof voor mozzarella-kaas.
Buffels als innovatie in IJssellandschap
In ons land worden waterbuffels op een paar plekken ingezet in het natuurbeheer. Ondermeer in de Brabantse Biesbosch en op een schor in het Verdronken Land van Saeftinghe in Zeeuws-Vlaanderen.
In een opiniestuk in De Stentor schilderden Albert Corporaal en Wim Eikelboom in de zomer van 2022 een toekomstbeeld van het IJssellandschap. Daarin zijn toen ook waterbuffels genoemd als innovatieve oplossing om om te gaan met de grote schommelingen tussen droogte en nattigheid in de uiterwaarden. Al voelt het ook als cultuurhistorisch verlies dat typische IJsselkoeien van het MRIJ-ras verdwijnen.
